د بشري حقونو د څار سازمان په یو راپور کې چې روانه اونۍ خپور شو په منځنۍ اسیا کې د بشري حقونو پر "خرابيدونکي" وضعیت نیوکه کړې او ویلي یې دي، چې د سیمې پنځو پخواني شوروي اتحاد جمهوریتونو خپل ټول مخالفان زنداني کړي او په ۲۰۲۴ کال کې یې پر خبریالانو کنټرول ډېر کړی.
رپوټ وایي، قزاقستان، قرغزستان، تاجیکستان، ترکمنستان او ازبیکستان ټول استبدادي حکومتونه لري.
ترکمنستان په نړۍ کې یو تر ټولو ګوښه او تړلی هیواد دی.
د بشري حقونو د څار سازمان ددې سازمان د اروپا او مرکزي اسیا د څانګې د مشر هیو ویلیامسن له قوله ویلي، "په ۲۰۲۴ کال کې، په مرکزي اسیا کې مقاماتو د منتقیدو فعالانو او ژورنالیستانو ګواښلو، ځورونې او محاکمې ته زور ورکړی دی."
هغه زیاته کړه، "لکه څنګه چې د منځنۍ اسیا زیات فعالان د بیان د ازادۍ د حق د کارولو یا د اپوزیسیون د سوله ایز فعالیت په خاطر په زندان کې اچول کیږي، دا په مخ په زیاتیدونکي توګه مهمه ده چې د دوی حالت ته پاملرنه وشي او د هغوی د خلاصون لپاره فشار راوړل شي."
د بشري حقونو د څار سازمان د پنجشنبې په ورځ جنورۍ ۱۶ په خپل ۵۰۰ پاڼیز اوږد خپور کړي رپوټ کې ویلي چې د منځنۍ آسیا ټولو پنځو جمهوریتونو قزاقستان، قرغزستان، تاجیکستان، ترکمنستان او ازبیکستان په ۲۰۲۴ کې د جبر او ځپنې کړنې زیاتې کړي دي.
دې سازمان پر دغو هیوادونو غږ کړی چې "په غلطه بندیان شوي فعالین او خبریالان خوشې کړي".
د منځنۍ اسیا دغه ټول پنځه هیوادونه د بې سرحده خبریالانو سازمان لخوا د مطبوعاتو د آزادۍ په درجه بندۍ کې د جدول په پای کې دي.
د بشري حقونو د څار سازمان په خپل کلني رپوټ کې د منځنۍ اسیا په ګاونډ کې د افغانستان په اړه هم ویلي چې، پر ښځو، نجونو، خبریالانو او نورو قومي او مذهبي ډلو باندې د طالبانو د فشارونو د زیاتیدو له امله په تیر ۲۰۲۴ کال کې په دغه هیواد کې بشري وضعیت لا خراب شوی دی.
دغه سازمان د پنجشنبې د ورځې ناوخته جنورۍ ۱۶(مرغومې ۲۷) د نړۍ په شاوخوا ۱۰۰ هیوادونو کې د بشري وضعیت په اړه خپل کلنی راپور خپور کړ.
بشري حقونو څار سازمان: منځنۍ اسیا کې د بشري حقونو وضعیت 'مخ په خرابېدو' دی

فورم \ دبحث خونه